Dr Rhian Croke, Canolfan Gyfreithiol y Plant CymruMae data newydd a gyhoeddwyd ar 9 Ebrill 2026, sy’n deillio o ystadegau dalfa Swyddfa Gartref y DU, yn dangos bod 157 o blant wedi cael eu noeth-chwilio yn nalfa’r heddlu yng Nghymru yn ystod y flwyddyn a ddaeth i...
Beth mae plant a phobl ifanc yng Nghymru eisiau ei wybod am y gyfraith heddiw? A sut maen nhw eisiau cael gafael ar gymorth cyfreithiol pan fydd ei angen arnyn nhw? Dyma’r cwestiynau y tu ôl i’n harolwg diweddar i 143 o bobl ifanc rhwng 11 a 17 oed. Mae eu hymatebion...
Dr Rhian Croke, Arweinydd Eiriolaeth Polisi ac Ymgyfreitha Strategol, Canolfan Gyfreithiol y Plant Cymru Yr wythnos diwethaf, trafododd Tŷ’r Arglwyddi ddau ddarn o ddeddfwriaeth sy’n mynd at wraidd sut rydym yn deall plentyndod, aeddfedrwydd a chyfrifoldeb yn y DU. Y...
Gan yr Athro Jane Williams, Cadeirydd yr Ymddiriedolwyr, Canolfan Gyfreithiol y Plant Cymru Mae Wythnos Ymddiriedolwyr wastad yn adeg arbennig yng nghalendr y sector elusennau — amser i ddathlu'r miloedd o bobl ledled y DU sy'n rhoi o'u hamser, eu sgiliau, a'u...
Gan Dr. Rhian CrokeArweinydd Ymgyfreithio Strategol ac Eiriolaeth Polisi ar Hawliau Plant, Canolfan Gyfreithiol y Plant Cymru Cyflwyniad Yn gynnar yn 2025, rhoddwyd rhybudd llym gan Sefydliad Joseph Rowntree (JRF), y disgwylir y bydd dros 34% o blant Cymru yn byw mewn...
Dr Rhian Croke, Arweinydd Ymgyfreithio Strategol ac Eiriolaeth Polisi, Canolfan Gyfreithiol y Plant Cymru Tlodi Plant yng Nghymru Mae adroddiad gan Sefydliad Joseph Rowntree a gyhoeddwyd yn 2025 yn datgelu y disgwylir i dlodi plant yng Nghymru gyrraedd ei lefel...
Dr Rhian Croke, Arweinydd Ymgyfreitha Strategol ac Eirioli Polisi, Canolfan Gyfreithiol y Plant Cymru Mewn newid pwysig, mae pobl ifanc 16 oed wedi cael yr hawl i bleidleisio yn Etholiad Cyffredinol nesaf y DU — cam sy’n cydnabod eu gallu i gymryd rhan mewn prosesau...
Rhywbeth rydw i wedi ei ddysgu yn y sesiwn heddiw: “Bod gan blant hawliau.” Dyma adborth gan ddisgybl Blwyddyn 7 yn ystod Sesiwn Addysg Gyfreithiol a oedd yn cael ei dreialu i drafod Yr Amgylchedd a Llygredd. Sut allwn ni ddisgwyl i bobl ifanc dyfu i fod yn...
Dr Rhian Croke, Arweinydd Ymgyfreithia Strategol ac Eiriolaeth ar Hawliau Plant, Canolfan Gyfreithiol Plant Cymru Mae troseddau cyllyll ymhlith plant yn fater pryderus iawn sy’n gofyn am ymagwedd feddylgar, sy’n seiliedig ar dystiolaeth. Mae’r ystadegau swyddogol...
Yr wythnos hon, cafwyd newidiadau bach ond pwysig iawn i ganllawiau’r Swyddfa Gartref ar sut y penderfynir ar geisiadau am Ddinasyddiaeth Brydeinig. Tynnwyd sylw’r cyhoedd at y rhain gan y blog rhagorol Free Movement. Mae’r canllaw nawr yn cynnwys ‘mynediad...
Dr Rhian Croke, Arweinydd Ymgyfreitha Strategol ac Eirioli Polisi, Canolfan Gyfreithiol y Plant Cymru Digwyddiadau ac adroddiadau diweddar ar hawliau plant Yn ddiweddar, cafwyd adroddiadau a digwyddiadau sydd wedi ein helpu i fyfyrio ar y meysydd lle gwnaed...
Ym mis Medi 2024, cafodd Canolfan Gyfreithiol y Plant Cymru'r fraint o groesawu'r Rhwydwaith Cyfraith Plant y DU i Gymru am y tro cyntaf. Sefydlwyd y Rhwydwaith Cyfraith Plant yn 2019, sef grŵp o 9 corff cyfreithiol anllywodraethol a bob rhan o’r Deyrnas Unedig. Maen...
Cyn yr Etholiad Cyffredinol, roedd yna lawer o bolisïau newydd yn ymwneud â’r ffordd roedd y Deyrnas Unedig yn delio â Cheisiadau Lloches. Roedd y Ddeddf Mudo Anghyfreithlon wedi cael Cydsyniad Brenhinol yng Ngorffennaf 2023, a gweithredwyd nifer o rannau allweddol,...
Mae’n ddiwrnod oer ym mis Rhagfyr 1933 pan mae Stella Saxby, sy’n ddeuddeg oed, yn deffro yn ei gwely ar ystâd y teulu, gyda rhwymynnau wedi’u lapio amdani. Daw Anti Alberta o’r cysgodion tywyll i’w hysbysu ei bod wedi bod mewn coma a bod ei rhieni wedi marw mewn...
Ar 4 Gorffennaf 2024, cynhelir etholiad Senedd y DU, a elwir hefyd yn etholiad cyffredinol. Dyma sut mae'r cyhoedd ym Mhrydain yn penderfynu pwy i’w cynrychioli yn y senedd. Gadewch i ni ddadansoddi beth yw etholiad cyffredinol, pam ei fod yn bwysig, a sut mae'n...
Pum Ffordd o wreiddio Hawliau Plant mewn Ysgolion Mae addysgu plant am, ar gyfer a drwy Hawliau Plant bellach yn ofyniad cyfreithiol fel rhan o’r Cwricwlwm i Gymru. Er bod cyfeiriad penodol at hawliau dynol ym Meysydd Dysgu Y Dyniaethau ac Iechyd a Lles, yn...
Mae Oliver Twist yn llyfr gan Charles Dickens, sy'n adrodd hanes plentyndod bachgen. Ganed Oliver Twist mewn wyrcws yn Lloegr yn y 1830au. Bu farw ei fam ychydig ar ôl genedigaeth Oliver. Ar ôl treulio'r naw mlynedd gyntaf mewn cartref digysur i blant ifanc amddifad,...
Cyflwyniad ac am y llyfr! Ydych chi wedi darllen A Little Princess? Rwy'n cofio fy chwaer yn ei roi i mi ar gyfer fy mhen-blwydd a dyna oedd fy hoff lyfr (ac mae o hyd!). Mae’n rhoi hanes Sara Crewe, merch hardd a chyfoethog gyda dychymyg rhyfeddol. Mae’n storïwraig...
Simon Hoffman Cefndir Yn ystod pandemig Covid, dyrannwyd cyllid gan Lywodraeth Cymru i ddarparu prydau ysgol am ddim yn ystod gwyliau’r ysgol i rai plant (nid pob un) o aelwydydd incwm isel yng Nghymru, neu i roi arian parod neu dalebau i rieni/gofalwyr yn gyfnewid am...
Dyluniwyd y nodyn briffio hwn at ddefnydd gweithwyr proffesiynol sy'n cefnogi plant ac oedolion ifanc sy'n gadael gofal sy'n ceisio lloches yn eu rhinwedd eu hunain - yn enwedig y rhai a fydd wedi cyrraedd y DU ar neu ar ôl 7 Mawrth 2023. Nid yw gyfystyr â chyngor...
Dr Rhian Croke, Arweinydd Ymgyfreitha Strategol ac Eiriolaeth Polisi Hawliau Plant, Canolfan Gyfreithiol y Plant Gwnaed penderfyniad Llywodraeth Cymru i roi terfyn ar brydau ysgol am ddim yn ystod y gwyliau heb roi sylw dyledus i Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar...
Yn ddiweddar, mewn fferyllfa leol, gwelais rywun a oedd yn ymweld â’r ardal yn casglu dos brys o wrthfiotigau. Pan roddodd y fferyllydd y feddyginiaeth iddo, arhosodd yr ymwelydd am ychydig cyn gofyn sut i dalu. Gwenodd y fferyllydd yn garedig a rhoi gwybod iddo na...
Dr Rhian Croke, Arweinydd Ymgyfreithio Strategol ac Eiriolaeth Polisi ar Hawliau Plant, Canolfan Gyfreithiol y Plant Cymru – Gair o ddiolch i’r Athro Ann Skelton, Cadeirydd Pwyllgor y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn am draddodi Darlith Flynyddol yr Arsyllfa ar...
Dr Rhian Croke a’r Athro Simon Hoffman Tlodi: Yn groes i hawliau plant Ymhlith y materion hawliau plant niferus rydyn ni’n canolbwyntio arnyn nhw yng Nghanolfan Gyfreithiol y Plant Cymru a’r Arsyllfa ar Hawliau Dynol Plant, mae tlodi plant wedi bod yn bryder...
Dr Rhian Croke, Arweinydd Eiriolaeth Ymgyfreitha Strategol, Gwybodaeth a Pholisi Hawliau Plant, Canolfan Gyfreithiol y Plant Cymru ac Aelod o Grŵp Monitro CCUHP Cymru. Cefndir i Broses Adrodd CCUHP 6ed/7fed Cylch Adrodd wrth Bwyllgor y CE ar Hawliau’r Plentyn ...
Datganiad Canolfan Gyfreithiol y Plant Cymru a’r Arsyllfa ar Hawliau Dynol Plant: Ymateb Llywodraeth Cymru i Ymchwiliad Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg y Senedd – Gwasanaethau i Blant sydd wedi bod mewn Gofal: archwilio diwygio radical. Gorchmynion Amddifadu o...
Dr Rhian Croke, Arweinydd Ymgyfreitha Strategol ac Eiriol Polisi ym maes Hawliau Plant, Canolfan Gyfreithiol y Plant Cymru ac Aelod o Grŵp Monitro CCUHP Cymru Pan fydd Gwladwriaeth, fel y DU, yn llofnodi ac yna’n cadarnhau Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar...
Rydym yn croesawu adroddiad Comisiynydd Plant Lloegr ac rydym yn bryderus iawn ynghylch ei ganfyddiadau. Credwn fod yn rhaid rhoi’r gorau i’r arfer o noeth-chwilio plant ar unwaith. Mae’r adroddiad yn cadarnhau bod plant ledled Cymru a Lloegr wedi cael eu harchwilio...
Cymru a Lloegr: Noeth-chwilio plant Gofynnodd ymchwiliad diweddar gan BBC File on 4 i bob un o’r 44 heddlu yng Nghymru a Lloegr am wybodaeth am noeth-chwilio plant.[i] Ymatebodd 31 o heddluoedd i gais y BBC, gan ddatgelu eu bod wedi noeth-chwilio 13,000 o blant yn...
Night Owls gan Jenn Bennett Awdures nofelau i bobl yn eu harddegau ac oedolion o America yw Jenn Bennet. Mae un o’i llyfrau gwobredig, Night Owls, yn dilyn anturiaethau dau artist yn eu harddegau, Bex a Jack. Mae Bex yn fyfyriwr sy’n dyheu am fod yn ddylunydd...
Mae’n siŵr bod mwy o bobl na fi yn caru unrhyw beth y mae Jacqueline Wilson yn ei sgwennu, ac mae gan Hetty Feather wastad le yn fy nghalon. Fel un o lyfrau enwocaf Jacqueline Wilson, mae Hetty Feather yn dilyn bywyd merch sydd wedi’u gadael gan ei mam mewn ysbyty...
Mae No More Knives, gan Christina Gabbitas yn llyfr newydd sy’n edrych ar bump o ffrindiau a sut maent yn cael eu denu at linellau cyffuriau a throseddau cyllyll. Mae’r stori’n ymdrin â realiti anodd hynt pobl ifanc sy’n ymwneud â llinellau cyffuriau, gan gynnwys yr...
Mae gan Arsyllfa a Chanolfan Gyfreithiol y Plant Cymru gysylltiadau ag ymchwilwyr ac ymgyrchwyr hawliau plant mewn nifer o wledydd ar draws y byd, gan gynnwys UDA. Yr haf hwn, cafodd ein gwaith ei gynrychioli mewn cynhadledd ryngwladol fawr a gynhaliwyd ar-lein ac ar...
Mae byw mewn tlodi yn tanseilio hawliau plant sydd wedi’u gwarantu gan Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn (CCUHP). Er enghraifft, mae’n cael effaith negyddol ar hawl plant i fyw a goroesi, ac i ddatblygu i’w potensial gorau (Erthygl 6 CCUHP), i safon...
Cefais fy nenu at waith cyfiawnder cymdeithasol fel dewis gyrfa oherwydd fy nghefndir fel plentyn mabwysiedig, yn ogystal â phrofiad gwaith yr oeddwn wedi ymgymryd ag ef yn swyddfa Comisiynydd Plant Cymru pan oeddwn yn 16 oed. Rwy’n frwd dros helpu eraill ac rwy’n...
Mae’r llyfr newydd hwn The Impact of Devolution in Wales: Social Democracy with a Welsh Stripe? golygwyd gan Jane Williams ac Aled Eirug, sy’n cynnwys pennod ar hawliau plant, yn taflu rhywfaint o oleuni ar y cwestiwn hwnnw. Mae’r gyfrol yn ystyried dau ddegawd o...
Mae sefydliadau hawliau dynol a hawliau plant ledled y DU wedi mynegi eu pryderon ynghylch cynigion Llywodraeth y DU i ddisodli Deddf Hawliau Dynol y DU 1998 (HRA 1998)[i] gyda Bil Hawliau. Cyhoeddwyd y Mesur Hawliau newydd yn swyddogol yn Araith y Frenhines ar 11...
Cyfeillion beirniadol – sbarduno newid i blant Ers datganoli, mae Cymru wedi bod yn dilyn agenda sy’n ceisio parchu a hyrwyddo hawliau dynol plant fel yr amlinellwyd yng Nghonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn (CCUHP neu’r Confensiwn). Pam fod hyn yn...
Ar wythnos Iechyd Meddwl y Byd, ystyriwn y berthynas rhwng profiad plant a phobl ifanc o dlodi bwyd yng Nghymru, ac iechyd meddwl. Mae’r hawliau i gyd yn gysylltiedig ac yn perthyn i’w gilydd. Pa effaith allai peidio â chael hawl i ddigon o fwyd ei gael ar eich hawl i...
Nododd Senedd Gyffredinol y Cenhedloedd Unedig fod 27 Ionawr - dyddiad rhyddhad Auschwitz-Birkenau <http://www.auschwitz.org/en/> - yn ’Ddiwrnod Cofior Holocost Rhyngwladol <https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/auschwitz>...
Mae Cynulliad Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig wedi datgan y bydd 24 Ionawr yn 'Ddiwrnod Rhyngwladol Addysg'. Nod y diwrnod hwn yw dathlu'r rôl y mae addysg yn ei chwarae mewn heddwch a datblygiad. Mae Erthyglau 28 a 29 o Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r...
Ar 29 Tachwedd, bydd Cynulliad Iechyd y Byd yn cwrdd i drafod Cytuniad Rhyngwladol ar y Pandemig. Gan ddefnyddio’r gwersi a ddysgwyd o bandemig Covid-19, bydd y cytuniad (a fydd yn rhwymo’n gyfreithiol o dan gyfraith ryngwladol) yn cefnogi ymdrechion rhyngwladol i...
Mae newid yn yr hinsawdd yn cael effaith ddinistriol iawn ar hawliau plant. Mae Pwyllgor y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn yn dweud mai newid yn yr hinsawdd yw’r ‘bygythiad mwyaf i iechyd plant ac mae’n gwaethygu gwahaniaethau iechyd’ a dywedodd Swyddfa’r...
Cynhelir Wythnos Genedlaethol Mabwysiadu 2021 rhwng y 18fed a'r 22ain o Hydref eleni. Mae'r wythnos yn gobeithio hyrwyddo gwell dealltwriaeth o fabwysiadu drwy safbwyntiau’r mabwysiadwyr a rhieni mabwysiadol. Gwneir hyn drwy glywed beth mae'n ei olygu iddyn nhw a sut...
Mae pandemig Covid-19 wedi cael effaith aruthrol, yng Nghymru, yn y DU, yn Ewrop ac ar draws y byd. Bu farw bron i 1.5 miliwn o bobl yn Ewrop oherwydd Covid-19 er bod yr ymchwil yn cadarnhau bod y marwolaethau ymhlith plant yn brin.[1] Er nad oes gymaint o...
Mae prydau ysgol am ddim ar gael i ddisgyblion cymwys yng Nghymru sy'n mynychu'r ysgol yn llawn amser. Os wyt ti'n cael prydau ysgol am ddim, wyt ti’n teimlo embaras neu'n wahanol i rai o dy ffrindiau? Dwyt ti ddim ar dy ben dy hun os wyt ti’n teimlo fel hyn. Yma,...
Mae effaith newid yn yr hinsawdd - gan gynnwys dadleoli a mewnfudo pobl - yn creu sialensiau amryfal mewn perthynas â hawliau plant. Yn fyd-eang, mae 20 miliwn o bobl o dan 15 oed wedi’u dadleoli’n fewnol - naill ai oherwydd gwrthdaro neu oherwydd trychinebau, neu...
Dros y flwyddyn ddiwethaf, mae prydau ysgol am ddim wedi dod yn destun trafod o bwys. O’r ymgyrch gan Marcus Rashford yn Lloegr i’r tair dadl fawr yn Senedd Cymru a’r holl erthyglau mewn cyfryngau print a chyfryngau ar-lein, mae’n ymddangos bod llawer o bobl yn trafod...
Gan yr Athro, Jane Williams Mae gan Gymru gyfreithiau arbennig ar ddatblygu cynaliadwy a hawliau plant. Sut mae'r meysydd polisi pwysig hyn yn cyd-fynd â'i gilydd? Yn ôl pob golwg, dylent atgyfnerthu ei gilydd. Mae hawliau plant yn cynnwys y gallu i fyw mewn...
Mae’r flwyddyn ddiwethaf wedi bod yn anodd i bawb oherwydd y pandemig Coronafeirws. Fodd bynnag, mae’r cyfnod hwn wedi bod yn arbennig o anodd i’r rheini sy’n ofalwyr ifanc. Amcangyfrifir bod tua 700,000 o ofalwyr ifanc yn y DU, gydag oddeutu 30,000 o ofalwyr o dan 25...