Plant yn nalfa’r heddlu

Ein prif alwad am newid:

• Terfynu’r arfer o gadw plant yn nalfa’r heddlu

Gwybodaeth gefndirol a chyflwyniad i’n gwaith

Mae plant sy’n cael cyswllt gyda’r system cyfiawnder troseddol yn rhai o’r plant mwyaf agored i niwed mewn cymdeithas ac yn aml, mae ganddynt anghenion cymhleth.  Gallent fod yn:

• blant sydd wedi derbyn gofal,
• meddu ar anghenion dysgu ychwanegol,
• neu fod yn niwrowahanol,
• wedi profi trawma,
• esgeulustod neu gam-drin.

Ceir gorgynrychiolaeth plant o gefndiroedd difreintiedig ac o gefndiroedd ethnig lleiafrifol yn y system cyfiawnder ieuenctid hefyd.

Gwelwyd gostyngiad cyffredinol yn nifer y rhai sy’n cael eu cyswllt cyntaf gyda’r system cyfiawnder ieuenctid dros y ddegawd ddiwethaf. Rhaid i hyn barhau. Rhaid cael dull gweithredu holistig ar gyfer hawliau plant, mesurau atal ac ymyrraeth gynnar, gan weithio ar draws adrannau ac asiantaethau er mwyn atal plant rhag mynd i ddalfa’r heddlu, a buddsoddiad digonol mewn adnoddau dynol ac ariannol.

Mae plant wedi adrodd bod treulio amser mewn cell yr heddlu yn brofiad arswydus a bygythiol.  Cynlluniwyd cyfleusterau dalfa yr heddlu i gadw oedolion y ceir amheuaeth eu bod wedi cyflawni gweithgarwch troseddol.  Nid ydynt wedi cael eu cynllunio i fod yn addas i blant neu i gynnig cysur neu sicrwydd emosiynol i blant sydd wedi cael eu hamddifadu o gymorth eu teulu.  Gall unrhyw amser a gaiff ei dreulio mewn amgylchedd o’r fath fod yn niweidiol ac yn drawmatig i blant.  Mae

CGPC yn credu bod yn rhaid clustnodi adnoddau er mwyn sefydlu mannau diogel sy’n addas i blant ac sy’n gallu cynnig lle i blant mewn argyfwng.

Mae’r gyfraith eisoes yn cynnwys dyletswydd i gadw plant allan o ddalfa yr heddlu dros nos.  Dylai fod cyllid digonol ar gyfer llety diogel er mwyn galluogi awdurdodau lleol a’r heddlu i gyflawni eu dyletswyddau dan adran 38(6) PACE ac Adran 77 Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant 2014.  Yn ogystal, ceir Canllawiau Cymru ar Reoli a throsglwyddo plant gan yr Heddlu ac Awdurdodau Lleol.

Mae’r ffaith bod y ddyletswydd hon yn cael ei thorri yn rheolaidd yn golygu y dylid datblygu model i sicrhau nad yw hyn yn digwydd, gan neilltuo buddsoddiad digonol ar gyfer hyn.  Rhaid i awdurdodau lleol, yr Heddlu a Llywodraeth Cymru a Phanel Cynghori Cyfiawnder Ieuenctid Cymru, wneud ymrwymiad clir ac sy’n rhwym i amserlen benodol, ynghylch sut y byddant yn lleihau nifer y plant sydd yn cael eu cadw nalfa’r heddlu bob blwyddyn, gan weithio tuag at derfynu’r arfer.