Plant fel Ymchwilwyr – Ymunwch â’r rhwydwaith!

Plant fel Ymchwilwyr – Ymunwch â’r rhwydwaith!

Mae Canolfan Gyfreithiol y Plant Cymru yn canolbwyntio ar roi gwybodaeth am y gyfraith yng Nghymru i blant a phobl ifanc sy’n byw yma. Rydyn ni wedi datblygu o’r gwaith sydd wedi cael ei wneud, ac sy’n parhau i gael ei wneud, gan yr Arsyllfa ar Hawliau Dynol Plant, sy’n edrych ar hawliau dynol plant yng Nghymru (ac mewn rhannau eraill o’r byd), yn enwedig mewn perthynas â Chonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn, sy’n nodi hawliau dynol plant. Mae Erthygl 12 a 13 yn rhoi hawl i blant fynegi eu barn pan fydd oedolion yn gwneud penderfyniadau amdanynt, ac yn rhoi hawl iddynt gael gwybodaeth a’i rhannu (ar yr amod nad yw’r wybodaeth honno’n niweidiol i’r plant dan sylw nac i eraill). Yn y cyd-destun hwn, dylai plant a phobl ifanc allu ymchwilio i bynciau sydd o ddiddordeb iddynt, a defnyddio eu canfyddiadau a thystiolaeth i drafod ag oedolion a all helpu’r bobl ifanc i wneud y newidiadau maent am eu gweld.

Ymchwil sy’n cael ei harwain gan blant

Mae Lleisiau Bach/Little Voices yn chwaer fenter i Ganolfan Gyfreithiol y Plant Cymru. Mae’n brosiect a ddechreuodd yn y Ddraig Ffynci, y Cynulliad i Blant a Phobl Ifanc yng Nghymru. Ar ôl i’r Ddraig Ffynci ddod i ben yn 2014, cafodd Lleisiau Bach/Little Voices, sydd wedi bod yn cael ei ariannu gan gronfa Pawb a’i Le y Loteri Fawr mewn cyfres o grantiau ers 2012, ei drosglwyddo i’r Arsyllfa ar Hawliau Dynol Plant ym Mhrifysgol Abertawe.

Mae’r prosiectau y mae Lleisiau Bach/Little Voices wedi’u darparu (ac yn parhau i’w darparu) yn seiliedig ar fethodoleg hynod arloesol, sef ymchwil sy’n cael ei harwain gan blant. Nid yw hyn yn ymwneud â phlant yn helpu oedolion â’u gwaith ymchwil – mae’n ymwneud â phlant a phobl ifanc yn penderfynu beth maen nhw am ei ymchwilio, yn gwneud y gwaith ymchwil eu hunain, ac yn ymgysylltu â phobl sy’n gwneud penderfyniadau er mwyn sicrhau newidiadau uniongyrchol a fydd yn para yn y cymunedau lle maen nhw’n byw ac yn astudio, ac yng ngweddill y byd.

Ymysg y prosiectau sydd wedi cael eu cwblhau yn ystod y blynyddoedd diwethaf mae gwaith ymchwil ar gyflwyno gwisg ysgol newydd, rhoi organau, unigrwydd, mynediad at fynyddoedd, defnydd oedolion o ffonau symudol, ymchwil ar gynnal ‘Diwrnod Hawliau’ ac ymchwil ar wahardd ysmygu wrth giât yr ysgol. Mae’r prosiect presennol, Lleisiau Bach yn Cael eu Clywed, hefyd yn cefnogi plant sy’n wynebu rhwystrau rhag cymryd rhan. Mae’n gweithio gyda grwpiau, gan gynnwys disgyblion yn Ysgol Crownbridge yng Nghwmbrân sy’n ymchwilio i Fynediad yn y Gymuned, a Chanolfan Glywed Sant Cyres ym Mro Morgannwg, sy’n ymchwilio i  Iaith Arwyddion Prydain.

Rhwydwaith Plant fel Ymchwilwyr

Mae’r Swyddogion Ymchwil sy’n gweithio gyda phlant a phobl ifanc ledled Cymru, Helen Dale yn Abertawe ac Arwyn Roberts ym Mangor, yn awyddus i ymgysylltu â phobl sydd â diddordeb mewn cefnogi plant fel ymchwilwyr, gan ddatblygu cysylltiadau a rhwydwaith i ddarparu cefnogaeth ychwanegol. Maent wedi sefydlu’r Rhwydwaith Plant ac Ymchwilwyr. Mae’r gymuned newydd hon yn agored i unrhyw un sydd â diddordeb mewn cefnogi plant a phobl ifanc i gynnal ymchwil, yn ogystal ag unrhyw un sydd â diddordeb mewn helpu, ysbrydoli a chysylltu â phobl eraill sy’n gwneud gwaith tebyg. Bydd yn adnodd gwych i ganfod gofynion ac anghenion a fydd yn llywio rhagor ar waith Lleisiau Bach/Little Voices, ac i rannu gwybodaeth a chamau gweithredu â phobl eraill. Os yw hyn yn gweddu i chi, beth am ymuno heddiw?!

I gael rhagor o wybodaeth am rwydwaith Plant fel Ymchwilwyr Lleisiau Bach, ac i ymuno â ni, cliciwch yma i ddarllen y datganiad dwyieithog i’r wasg: https://www.swansea.ac.uk/media/CARs-Launch.pdf

Bydd Canolfan Gyfreithiol y Plant yn cefnogi prosiectau Lleisiau Bach/Little Voices drwy ddarparu gwybodaeth am y gyfraith a all roi rhagor o gefnogaeth i’r gwaith ymchwil y mae’r plant a’r bobl ifanc yn ei wneud.

Gadael Ymateb