Rydw i wedi cael fy nhrin yn annheg

  • Hyd yn oed os ydych chi wedi torri’r gyfraith, mae’n rhaid i chi gael eich trin yn deg
  • Bydd gennych eich holl hawliau o dan Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn o hyd, yn ogystal â Hawliau Dynol eraill
  • Os cewch eich thrin yn annheg tra byddwch yn y system Cyfiawnder Troseddol, fe ddylech allu cwyno

Mae’n hawdd meddwl eich bod wedi colli eich hawliau os ydych chi mewn trafferth gyda’r heddlu, ond mae eich hawliau’n dal i fod gennych. Yng Nghymru, mae Llywodraeth Cymru wedi mabwysiadu Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn, felly fe ddylech bob amser gael eich trin mewn ffordd sy’n parchu eich hawliau.

Mae eich hawl i beidio â chael eich trin yn wahanol nac yn annheg yn berthnasol i bopeth sy’n digwydd pan fyddwch mewn trafferth gyda’r heddlu. Does dim ots beth rydych chi wedi’i wneud, fe ddylech gael eich trin yr un fath â phawb arall yn yr un sefyllfa.

Os ydych chi’n meddwl bod rhywun yn eich trin mewn ffordd sydd ddim yn parchu eich hawliau tra ydych chi yng ngorsaf yr heddlu – efallai eich bod yn cael eich cadw ar wahân i bobl eraill ormod, neu ddim yn cael cael cyswllt â’ch teulu, neu efallai fod rhywun sydd i fod i fod yn gofalu amdanoch yn eich brifo – fe gewch chi gwyno. Bydd y ffordd rydych yn cwyno ac wrth bwy yn dibynnu ar ble rydych chi.

I gwyno am y ffordd y cawsoch eich trin yng ngorsaf yr heddlu, mae’n rhaid i chi gysylltu â’r heddlu a oedd yn ymdrin â’ch achos. Mae 4 llu yng Nghymru:

Dyfed-Powys

Gwent

Gogledd Cymru

De Cymru

Os nad ydych yn meddwl bod yr heddlu dan sylw wedi ymdrin yn iawn â’ch cwyn, cewch apelio i Swyddfa Annibynnol Ymddygiad yr Heddlu.

Mae eich hawliau’n cynnwys hawl i fyw mewn amodau da, a hawl i fwyta bwyd iach a chael gofal iechyd da, yn ogystal â hawl i gael addysg. Yng Nghymru, fe ddylai’r sefydliadau a’r bobl sy’n ymwneud â’ch cadw yn y ddalfa ddeall hyn. Efallai y byddwch mewn Llety Cadw Ieuenctid am gyfnod byr, neu am gyfnod hwy, ond fe ddylai eich hawliau gael eu parchu. Fe ddylai’r rheolau sy’n dweud sut y dylai Llety Cadw Ieuenctid gael ei redeg gynnwys yr hawliau hyn ac fe gewch gwyno os yw’r rheolau hyn yn cael eu torri.

Cwyno am eich triniaeth mewn Sefydliad Troseddwyr Ifanc

Gallwch gwyno i lywodraethwr y Sefydliad lle rydych yn cael eich cadw neu i’r Bwrdd Ymwelwyr. Cewch wneud eich cwyn drwy siarad â nhw wyneb yn wyneb, neu’n ysgrifenedig.

Cwyno am eich triniaeth mewn Canolfan Hyfforddi Ddiogel

Gallwch gwyno i’r llywodraethwr, neu i rywun annibynnol. Efallai y bydd gennych ymwelydd annibynnol sy’n dod i wneud yn siŵr eich bod yn cael eich trin yn iawn. Gallech ddweud wrtho ef neu wrthi hi os oes gennych unrhyw gŵyn.

Wedi i chi ddilyn y drefn gwyno fewnol yn y Sefydliad Troseddwyr Ifanc neu’r Ganolfan Hyfforddi Ddiogel, os ydych chi’n dal yn anhapus â’r canlyniad, cewch gwyno i’r Ombwdsmon Carchardai a Gwasanaeth Prawf.

Cwyno am eich triniaeth mewn Cartref Diogel i Blant

Mae Cartrefi Diogel i Blant yn cael eu rhedeg gan y gwasanaethau cymdeithasol lleol. Gallwch holi pwy bynnag sy’n gyfrifol a oes trefn gwyno fewnol yn y cartref. Os ydych yn dal i fod yn anhapus, cewch gwyno i’r Awdurdod Lleol sy’n gyfrifol am y Cartref Diogel i Blant.  Gallech hefyd siarad â’ch ymwelydd annibynnol.

Cewch apelio yn erbyn penderfyniad y llys. Bydd angen i chi drafod â’ch cynghorydd cyfreithiol a oedd gwrandawiad y llys yn annheg neu a oedd y penderfyniad yn anghywir. Dim ond am rai rhesymau y cewch apelio yn erbyn penderfyniad y llys.

Os ydych chi’n meddwl bod rhywun oedd yn gweinyddu yn y llys wedi’ch trin yn annheg neu’n anghwrtais, neu os ydych chi eisiau cwyno am y cyfleusterau yn y llys, cewch gwyno i Wasanaeth Llysoedd a Thribiwnlysoedd EM.

Os ydych chi eisiau cwyno am y ffordd y cawsoch eich trin gan y barnwr (ond nid am y penderfyniad a wnaeth ef neu hi), bydd angen i chi gwyno i Lywydd y Llys lle cawsoch eich dedfrydu. Cewch wybod mwy yma.