Cadw allan o drafferth

  • Mae gennych hawl i dreulio amser gyda’ch ffrindiau a mynd allan ar yr amod nad ydych yn torri’r gyfraith nac yn ei gwneud yn anodd i bobl eraill fwynhau eu hawliau
  • Os torrwch chi’r gyfraith, efallai y byddwch mewn trafferth gyda’r heddlu
  • Mae eich hawliau dynol yno i’ch diogelu rhag cael eich trin yn wael os byddwch chi mewn trafferth gyda’r heddlu

Mae’r ffordd rydych yn arfer eich hawliau a’ch rhyddid wedi’i chyfyngu gan yr angen i barchu hawliau a rhyddid pobl eraill. Os ydych yn ymddwyn mewn ffordd sy’n rhwystro pobl eraill rhag mwynhau eu hawliau, neu mewn ffordd a allai dorri’r gyfraith, efallai y byddwch mewn trafferth gyda’r heddlu neu awdurdodau eraill. Hyd yn oed os ydych chi mewn trafferth, mae gennych eich hawliau dynol o hyd – felly does neb yn cael eich trin yn wahanol nac yn annheg o gymharu â phobl eraill, fe ddylech gael digon o wybodaeth i ddeall yr hyn sy’n digwydd ac mae’n rhaid i bopeth sy’n digwydd i chi ddigwydd am mai dyna sydd orau i chi. Ddylech chi ddim cael eich trin yn greulon nac yn amharchus, ac fe ddylech gael cyngor a chymorth cyfreithiol.

Mae’r heddlu’n cael eich stopio a’ch holi ar unrhyw adeg. Does dim rhaid i chi ateb y cwestiynau, ac os na wnewch chi stopio, does dim modd i chi gael eich arestio am beidio â stopio.

Efallai y byddant yn gofyn i chi pwy ydych chi, faint yw eich oed ac i ble rydych yn mynd.

Efallai y bydd yr heddlu’n poeni am eich diogelwch, neu’n poeni eich bod yn mynd i achosi trafferth.

Os yw’r heddlu’n meddwl bod gennych rywbeth sydd wedi’i ddwyn neu nad ydych i fod i’w gael – fel tân gwyllt, neu gyllell – maen nhw’n cael eich stopio a’ch chwilio. Mae’n rhaid i’r heddlu feddwl eu bod yn mynd i ddod o hyd i’r hyn maen nhw’n chwilio amdano – dydyn nhw ddim yn cael eich chwilio ‘rhag ofn’.

Mae’r heddlu hefyd yn cael eich chwilio os ydyn nhw’n meddwl bod gennych gyffuriau – ond unwaith eto, mae’n rhaid bod ganddyn nhw reswm i feddwl bod gennych gyffuriau arnoch.

Os yw eich ymddygiad yn wrthgymdeithasol, fe allai gwaharddeb gael ei rhoi yn eich erbyn a fydd yn dweud wrthych am roi’r gorau i ymddwyn mewn ffordd benodol, ac efallai’n dweud bod yn rhaid i chi wneud rhai pethau penodol. Gwaharddeb i Atal Niwsans ac Aflonyddwch (IPNA) fydd hon. Mae wedi dod yn lle’r Gorchymyn Ymddygiad Gwrthgymdeithasol (ASBO).

Ystyr ymddygiad gwrthgymdeithasol yw unrhyw ymddygiad a allai achosi niwsans neu aflonyddwch. Does dim rhaid i rywun fod yn anhapus neu’n flin er mwyn i chi gael IPNA. Os ydych o dan 18, y Llys Ieuenctid fydd yn ymdrin â chais am IPNA. Dim ond am 12 mis y gall IPNA bara os ydych o dan 18.

Gall llawer o wahanol sefydliadau wneud cais am IPNA yn eich erbyn, nid dim ond yr heddlu.

Gallwch hefyd gael IPNA i’ch atal rhag ymddwyn mewn ffordd benodol gartref, nid dim ond mewn mannau cyhoeddus.

Os yw’r heddlu’n meddwl eich bod yn achosi trafferth i bobl mewn lle penodol, mae ganddyn nhw hawl i ddweud wrthych am adael a pheidio â dod yn ôl i’r lle hwnnw am hyd at 48 awr. Os ydych o dan 16 (neu os yw’r heddlu’n meddwl eich bod o dan 16), maen nhw’n cael mynd â chi adref, neu i le diogel arall.