Yn y ddalfa

  • Ddylech chi ddim ond cael eich dedfrydu i gael eich cadw yn y ddalfa yn yr achosion mwyaf difrifol, ac am y cyfnod byrraf posib
  • Tra byddwch chi yn y ddalfa, bydd eich hawliau plentyn yn eich gwarchod a’ch helpu
  • Os cewch eich trin yn annheg yn y ddalfa, neu os ydych yn meddwl bod rhywun wedi mynd yn groes i’ch hawliau, fe gewch chi gwyno

Mae cael eich cadw yn y ddalfa’n golygu na chewch fynd adref ar ôl i chi fod yn y llys, ac y byddwch yn mynd i Sefydliad Troseddwyr Ifanc, Canolfan Hyfforddi Ddiogel neu Gartref Diogel i Blant.  Os ydych chi wedi torri’r gyfraith, dim ond yn yr achosion mwyaf difrifol y dylai’r llys roi dedfryd i chi sy’n golygu eich cadw yn y ddalfa.

Gall cael eich cadw yn y ddalfa deimlo fel pe baech wedi colli eich hawliau. Mae’n wir bod cael eich cadw yn y ddalfa’n mynd â llawer o’ch rhyddid oddi arnoch, fel na allwch arfer eich hawliau mor aml ag yr hoffech. Efallai mai dim ond ar rai dyddiau y byddwch yn cael gweld eich teulu, a bydd cyfyngiadau ar yr hyn y byddwch yn cael ei wneud. Ond mae gennych hawliau o hyd o dan Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn, felly ddylech chi ddim cael eich trin yn wahanol nac yn llai teg na rhywun arall sydd yn y ddalfa. Fe ddylech allu cadw mewn cysylltiad â’ch teulu, a chael addysg a gofal iechyd. Dylai eich iaith a’ch traddodiadau teuluol gael eu parchu. Ddylech chi ddim gorfod gwneud dim a fydd yn niweidio eich iechyd a’ch datblygiad.

Os ydych chi eisiau gweld eich teulu, fe ddylech gael gwneud hynny tra byddwch yn y ddalfa. Efallai mai dim ond ar rai dyddiau neu ar adegau penodol y bydd eich teulu’n cael dod i’ch gweld, yn dibynnu ble rydych chi. Gall aelodau o’r teulu wneud cais am gymorth ariannol i dalu costau dod i’ch gweld. Mae gwahanol reolau ar gyfer Sefydliadau Troseddwyr Ifanc, Cartrefi Diogel i Blant a Chanolfannau Hyfforddi Diogel. Cewch wybod mwy yma.

Mae eich hawl i gael addysg yn un o’ch hawliau plentyn a fydd yn aros gyda chi er eich bod yn y ddalfa. P’un a ydych mewn Sefydliad Troseddwyr Ifanc, Cartref Diogel i Blant neu Ganolfan Hyfforddi Ddiogel, fe ddylech barhau i gael addysg, ac fe ddylech allu ennill cymwysterau. Efallai mai dim ond am gyfnod byr y byddwch yn y ddalfa, felly fe ddylech allu mynd yn ôl i’r ysgol pan ddaw’r cyfnod hwnnw i ben. Os ydych chi’n bwriadu chwilio am waith ar ôl i chi ddod o’r ddalfa, gorau po fwyaf o gymwysterau a sgiliau fydd gennych chi.

Fel gydag addysg, dyw eich hawl i gael gofal iechyd da ddim yn dod i ben am eich bod yn y ddalfa. P’un a oes gennych salwch neu corfforol neu feddyliol, neu eich bod yn agored i niwed, fe ddylech gael y driniaeth a’r cymorth sydd eu hangen arnoch i wella.

Fe ddylech gael eich trin â pharch. Fe ddylech gael eich amddiffyn rhag trais a chamdriniaeth gan y bobl sy’n gofalu amdanoch – dyw hi byth yn dderbyniol i chi gael eich trin yn wael, felly os oes rhywbeth yn bod, dywedwch wrth rywun. Gallech siarad â’ch cynghorydd cyfreithiol neu eich cyfreithiwr, neu rywun rydych yn ymddiried ynddo – athro neu athrawes sy’n gweithio gyda chi efallai neu aelod arall o’r staff. Fe ddylech gael bwyd iach, a gofal iechyd da, ac fe ddylech allu parhau â’ch addysg.

Mae gan wahanol fathau o Lety Cadw Ieuenctid reolau gwahanol ac maent yn gweithio’n wahanol. Os ydych chi mewn Canolfan Hyfforddi Ddiogel neu Gartref Diogel i Blant, efallai y bydd plant yno gyda chi nad ydynt wedi cael eu hanfon yno gan y llys. Efallai eu bod yno oherwydd problemau eraill maen nhw’n eu hwynebu.

Sefydliad Troseddwyr Ifanc sydd fwyaf tebyg i garchar oedolion.

P’un a ydych mewn Sefydliad Troseddwyr Ifanc neu Ganolfan Hyfforddi Ddiogel, bydd rheolau er mwyn i chi wybod sut y gallwch ddisgwyl cael eich trin, a sut mae disgwyl i chi ymddwyn. Er eich bod yn y ddalfa, mae gennych hawliau plentyn o hyd, er bod yn rhaid eu hystyried yng nghyd-destun eich dedfryd.

Cewch wybod mwy am y rheolau mewn Sefydliad Troseddwyr Ifanc a’r rheolau mewn Canolfan Hyfforddi Ddiogel yma.