Gwneud newidiadau – gair i gall ar gyfer dylanwadu ar y rhai sy’n gwneud penderfyniadau

Gwneud newidiadau – gair i gall ar gyfer dylanwadu ar y rhai sy’n gwneud penderfyniadau

Un peth yw gwybod bod rhywbeth rydych eisiau ei newid, ond sut mae mynd ati i wneud y newid hwnnw? Boed yn newid i’r gyfraith, neu’n newid polisi, mae’n hollbwysig deall sut y gallai’r newid hwnnw gael ei wireddu a gyda phwy y dylech siarad. Gall hefyd deimlo fel petai her aruthrol yn eich wynebu – gall hyd yn oed dechrau arni fod yn ddigon i godi ofn arnoch. Yn y blog hwn, mae Helen Mary Jones, Aelod Cynulliad dros Ganolbarth a Gorllewin Cymru, yn rhannu ei chyngor i unrhyw un – boed yn unigolyn neu’n gymuned – sydd am ddylanwadu ar y rhai sy’n gwneud penderfyniadau a newid y gyfraith neu bolisi er mwyn gwella pethau.

Penderfynwch ar bwy rydych eisiau dylanwadu

Bydd yn dibynnu pwy sy’n gyfrifol am yr hyn rydych eisiau ei newid. Os oes problem gyda pharc lleol, y cyngor lleol fydd yn gyfrifol, felly bydd angen i chi gysylltu â’r Cynghorydd sy’n gyfrifol am barciau. Os oes rhywbeth sydd ddim yn gweithio yn eich ysgol, bydd angen codi’r mater gyda’r pennaeth neu lywodraethwyr yr ysgol, neu gyda phwyllgor addysg y Cyngor Sir. Os ydych eisiau ymdrin â mater mwy na hynny, efallai y bydd angen i chi fynd at Lywodraeth Cymru, neu hyd yn oed Lywodraeth y Deyrnas Unedig. Efallai y bydd angen i chi fynd at yr Aelod Cynulliad neu’r Aelod Seneddol sy’n eich cynrychioli.

Fyddwch chi ddim bob amser yn gallu mynd yn uniongyrchol at y bobl sy’n gwneud y penderfyniadau, ond fel arfer bydd gan unigolion neu sefydliadau ddylanwad drostynt – pwyllgor efallai, sy’n eu helpu i wneud penderfyniadau. Gwnewch eich ymchwil a cheisio cael gwybod nid yn unig pwy sy’n gwneud y penderfyniadau ac yn gallu newid pethau, ond hefyd ar bwy y mae’n gwrando.

Ceisiwch gael gwybod beth mae’r rhai sy’n gwneud penderfyniadau eisoes yn ei feddwl

Mae’n ddefnyddiol gwybod a yw’r sawl y mae angen i chi ddylanwadu arno’n debygol o gefnogi eich achos ai peidio. Mae angen i chi feddwl am hynny wrth lunio eich achos. Efallai y gallech ofyn i aelod o bwyllgor, neu edrych ar hanes pleidleisio rhywun neu’r cwestiynau ysgrifenedig y mae wedi’u gofyn yn y Cynulliad neu yn y Senedd yn San Steffan.

Ceisiwch feithrin perthynas cyn gynted â phosib a meddwl beth sydd gennych i’w gynnig yn gyfnewid am gymorth neu gefnogaeth

Os ydych wedi penderfynu bod angen i rywbeth gael ein wneud, ac efallai wedi dechrau ymchwilio’n fwy manwl i’r mater dan sylw, mae’n syniad da cysylltu â phwy bynnag sy’n gwneud penderfyniadau (neu rywun sy’n dylanwadu ar bwy bynnag sy’n gwneud penderfyniadau) yn gynnar yn y broses. Felly, pan fyddwch yn barod i gyflwyno’ch achos, byddwch eisoes wedi meithrin perthynas â nhw. Efallai eich bod am gynnal diwrnod agored neu ddigwyddiad codi arian. Cofiwch wahodd y person (neu’r bobl) rydych yn meddwl fydd yn gallu eich helpu – yn aml iawn, bydd y bobl y mae angen eu cefnogaeth arnoch yn falch o gael cyfle i gwrdd ag aelodau o’r gymuned ac efallai gael ychydig o gyhoeddusrwydd iddyn nhw’u hunain.

Ceisiwch gael gwybod pwy arall sydd o’r un farn â chi

Mae bob amser yn ddefnyddiol cael cynghreiriaid. Ceisiwch gael gwybod pwy arall allai fod â diddordeb mewn cefnogi’r newid rydych chi eisiau ei weld, a gofynnwch iddynt am eu cefnogaeth. Efallai y byddwch chi’n gallu gwneud rhywbeth i’w helpu nhw hefyd – gall cydweithio gryfhau cysylltiadau yn y gymuned, nid dim ond o ran y mater sydd gennych chi dan sylw ond yn ehangach na hynny hefyd.

Ceisiwch gael gwybod pwy na fydd yn eich cefnogi

Fe fydd bob amser rai pobl a sefydliadau sydd ddim yn cytuno â chi, ac a fydd efallai’n gwrthwynebu eich cynigion. Efallai y bydd hynny oherwydd camddealltwriaeth, felly gallai siarad â phobl sy’n gwrthwynebu eich ymgyrch wneud iddynt dynnu eu gwrthwynebiad yn ôl. Mae bob amser yn well ceisio dod â phobl at ei gilydd i weithio tuag at yr un nod, ond fydd hynny ddim wastad yn bosib. Os felly, byddwch yn barod i ddadlau dros eich ymgyrch a chymryd unrhyw gamau angenrheidiol i fwrw amheuaeth ar eich gwrthwynebwyr. Efallai y bydd eich ymchwil wedi rhoi tystiolaeth gref i chi i’ch helpu i wneud hynny – peidiwch â bod ag ofn ei defnyddio.

Defnyddiwch ymchwil a gwybodaeth i wneud i bobl wrando arnoch

Waeth pa mor bwysig yw’r pwnc dan sylw i chi, wnewch chi ddim darbwyllo’r rhai sy’n gwneud penderfyniadau i wneud dim ynglŷn â’r peth heb dystiolaeth gadarn i ategu’r newidiadau rydych yn gofyn amdanynt. Mae angen i chi ymchwilio i’r pwnc ar wahanol lefelau – ar bwy y bydd hyn yn effeithio? A fydd yn effeithio ar fwy nag un rhan o’r gymuned? Beth yw effaith byrdymor a hirdymor yr hyn sy’n digwydd? Sut mae’n effeithio ar bobl eraill, er enghraifft teuluoedd, ffrindiau? Beth fyddai newid yn ei olygu? Wedi i chi wneud eich ymchwil, casglwch eich tystiolaeth at ei gilydd mewn ffordd sy’n hawdd ei deall.

Cynigiwch atebion

Efallai nad chi fydd y person cyntaf i godi’r broblem dan sylw, ac efallai y bydd y rhai sy’n gwneud penderfyniadau eisoes yn gwybod amdani. Os allwch chi gynnig ateb posib i’r broblem – a thystiolaeth i ategu hynny – mae’n gwneud y gwaith yn haws o lawer. Efallai na fydd yr holl fanylion gennych, ond mae hyd yn oed ateb bras yn well na dim ond cyflwyno’r broblem a gofyn “Beth ydych chi’n mynd i’w wneud am y peth?

Byddwch yn realistig am yr hyn rydych am ei gyflawni a’ch amserlen

Gosodwch nodau ac amcanion clir drwy gydol y prosiect. Hyd yn oed os na lwyddwch i newid y gyfraith/polisi, byddwch wedi cyflawni llawer iawn ac wedi codi proffil y mater sy’n peri pryder i chi, ac mae hynny’n rhywbeth i’w ddathlu. Gall newid y gyfraith fod yn broses hir hefyd. Mae rhannu eich amcanion yn dargedau cyraeddadwy’n ffordd dda o weld y canlyniadau wrth i’r broses fynd rhagddi.

Dywedwch yn benodol beth rydych chi am i bwy bynnag sy’n gwneud penderfyniadau ei wneud

P’un a ydych eisiau i rywun ysgrifennu llythyr, gwneud araith, cyflwyno bil aelod preifat neu ddod i ddigwyddiad, dywedwch hynny’n benodol.

Defnyddiwch storïau i ddod â’r mater dan sylw’n fyw

Mae tystiolaeth, ffeithiau a ffigurau’n bwysig er mwyn cefnogi eich achos dros newid, ond storïau’r rhai y mae hyn yn effeithio arnynt fydd yn gwneud argraff go iawn ac yn ennill y ddadl i chi.

Byddwch yn greadigol wrth gyflwyno’r mater dan sylw

Gall fod yn her ceisio meddwl sut i gyflwyno’r mater a’ch ateb i’r broblem hefyd. Gwnewch yn siŵr bod dogfennau ysgrifenedig yn hawdd eu darllen, yn fyr ac yn fachog. Os allwch chi feddwl am ffordd wirioneddol greadigol o gyfleu eich neges, gorau oll – a chofiwch nad oes raid i hynny fod yn ysgrifenedig!

Peidiwch â chodi gwrychyn y bobl rydych yn gofyn iddynt am help yn ddiangen

Mae’n swnio’n amlwg, ond mae’n hollbwysig bod yn gwrtais a dangos parch bob amser wrth siarad â’r rhai sy’n gwneud penderfyniadau neu ddylanwadwyr eraill. Gall deall diwylliant y sefydliad rydych yn ceisio dylanwadu arno helpu hefyd. Meddyliwch beth sy’n briodol i’w wisgo i gyfarfodydd.

Peidiwch â bod ag ofn mynd ar drywydd unrhyw addewidion

Os yw pwy bynnag sy’n gwneud penderfyniadau neu’n dylanwadu yn addo gwneud rhywbeth, gallwch eu dal i gyfrif. Cofiwch nad ydych yn bod yn niwsans – fe fydd yr unigolyn wedi cytuno i’ch helpu am ei fod yn meddwl y gall greu effaith a bydd yn awyddus i wneud rhywbeth cadarnhaol. Felly os nad ydyn nhw wedi gwneud yr hyn maen nhw wedi addo’i wneud, ewch ar drywydd hynny – mewn modd priodol! Ac os na fydd pobl yn cadw eu haddewidion, peidiwch â bod ag ofn mynd at rywun uwch gan esbonio beth yw’r sefyllfa.

Gall newid y gyfraith neu bolisi fod yn broses hir – mae olwynion y llywodraeth, yn lleol ac yn genedlaethol, yn troi’n araf weithiau, felly bydd angen amynedd a dyfalbarhad cyn gweld canlyniadau. Ond peidiwch â digalonni chwaith – mae sawl achos lle mae pobl ifanc wedi cydweithio ac wedi newid y gyfraith yng Nghymru, ac efallai mai eich newid chi fydd nesaf!

Gadael Ymateb